Nöbetçi Eczaneler
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Türkiye’nin en önemli sosyal ve ekonomik sorunları arasında yer alan kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında çalışmalarını sürdürüyor. Kurum, her yıl olduğu gibi bu yıl da rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri ile vatandaşları ve işverenleri bilinçlendirmeye devam ediyor.
Kayıt Dışı İstihdam Nedir?
Kayıt dışı istihdam; çalışanların SGK’ya hiç bildirilmemesi ya da çalışma günleri ve ücretlerinin eksik gösterilmesi durumunu ifade ediyor.
Yani yalnızca sigortasız çalıştırmak değil, eksik prim veya gün bildirmek de kayıt dışı istihdam kapsamına giriyor.
SGK yetkilileri, sigortalı çalışmanın anayasal bir hak olduğunu hatırlatarak, hem çalışanların hem de işverenlerin bu konuda sorumluluk taşıdığını vurguluyor.
İşverenlerin, “çalışanın isteği üzerine sigortasız çalıştırılması” gibi bir hakkı bulunmadığı gibi, çalışanların da “sigortasız çalışmak istiyorum” deme hakkı bulunmuyor.
Çalışan ve İşveren İçin Büyük Kayıplar
SGK tarafından yapılan açıklamalarda, kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem işverenler hem de devlet açısından ciddi zararlar doğurduğu belirtiliyor.
Kayıt dışı çalışan bir işçi:
-
Emeklilik hakkı kazanamaz.
-
Malullük veya ölüm aylığından yararlanamaz.
-
İşsizlik sigortası alamaz.
-
Sağlık hizmetlerinden ücretsiz faydalanamaz.
-
İş kazası ve meslek hastalığı durumunda güvenceye sahip olamaz.
-
Kıdem ve ihbar tazminatı, izin, doğum izni gibi yasal haklarını kaybeder.
İşveren açısından ise kayıt dışı istihdam:
-
Yüksek tutarlarda para cezaları,
-
Teşvik ve hibelerden yararlanamama,
-
İş yeri kapatma riski,
-
Devlete karşı adli ve idari sorumluluklar
gibi ciddi sonuçlar doğuruyor.
Denetimlerde bir işçinin bir yıl boyunca sigortasız çalıştırıldığının tespit edilmesi durumunda, işverene 14 asgari ücrete kadar idari para cezası uygulanabiliyor. Ayrıca prim borçları gecikme faiziyle birlikte tahsil ediliyor.
Toplum ve Ekonomi Üzerinde Etkisi Büyük
SGK, kayıt dışı istihdamın ülke ekonomisi, gelir dağılımı ve sosyal güvenlik sistemi üzerinde büyük tahribat yarattığına dikkat çekiyor.
Bu durumun, sosyal güvenlik açıklarını artırdığı, gelir adaletini bozduğu ve haksız rekabete yol açtığı belirtiliyor.
Ayrıca kayıt dışı istihdam, ekonomik verilerin güvenilirliğini zedeleyerek ekonomik planlamaların sağlıklı yapılmasını engelliyor.
Vatandaşlar Bilgi Alabilir, İhbar Edebilir
Vatandaşlar, sigortalı olup olmadıklarını ya da primlerinin doğru yatırılıp yatırılmadığını kolaylıkla sorgulayabiliyor.
Bu işlemler, www.turkiye.gov.tr adresinden e-Devlet şifresiyle, ya da ALO 170 hattı üzerinden yapılabiliyor.
Ayrıca sigortasız çalıştırıldığını ya da eksik prim bildirimi yapıldığını düşünen çalışanlar, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri, SGK Merkezleri veya CİMER üzerinden de ihbarda bulunabiliyor.
SGK: “Kayıt Dışılıkla Mücadele Hepimizin Sorumluluğu”
Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı istihdamla mücadelenin yalnızca kurumların değil, tüm toplumun ortak sorumluluğu olduğunu belirtti.
SGK yetkilileri, hem işverenleri hem çalışanları yasal yükümlülüklerini yerine getirmeye, hem de bu konuda duyarlılık göstermeye davet etti.