Türkiye’nin liderliğinde küresel çapta benimsenen Sıfır Atık Hareketi, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü’nde “Yeterince Var” sloganıyla farkındalık oluşturuyor. 2017 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan tarafından başlatılan bu hareket, çevresel sürdürülebilirlik konusunda önemli kazanımlar elde etmiştir.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda Türkiye’nin öncülüğünde kabul edilen kararla, 14 Aralık 2022’de 30 Mart “Uluslararası Sıfır Atık Günü” olarak ilan edilmiştir. Türkiye, yıllardır sürdürdüğü sıfır atık politikalarıyla dünya genelinde örnek bir konumda bulunmaktadır.
Türkiye’de yürütülen sıfır atık çalışmaları sonucunda 205 bin bina Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ne geçmiştir. Geri dönüşüm oranı 2017’de %13 iken, 2024’te %36,08’e yükselmiştir ve 2035 yılı hedefi bu oranı %60’a çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu süreçte toplamda 74,5 milyon ton atık geri dönüştürülmüş ve ekonomiye 256 milyar TL katkı sağlanmıştır.
Sıfır Atık Hareketi, deniz çöpleriyle mücadele kapsamında 2019 yılında başlatılan Mavi Hareket ile önemli adımlar atmıştır. Son beş yılda, denizlerden 245 bin ton çöp temizlenerek 20 bin 500 kamyon dolusu atık toplanmıştır. 2025 yılında devreye girecek “İkinci 5 Yıllık İl Eylem Planları” ile bu mücadele genişletilecektir.
Yeni bir aşama olan Depozito Yönetim Sistemi (DYS), Sıfır Atık Hareketi’nin önemli adımlarından biridir. Bu sistemle, plastik, cam ve alüminyum ambalajlar iade makineleri aracılığıyla geri dönüştürülebilmektedir. Depozito Yönetim Sistemi’nin yıllık 520 milyon avro ekonomik katkı sağlaması öngörülmektedir.
Türkiye, sıfır atık çalışmalarını sadece günlük atıklarla sınırlı tutmamaktadır. Kahramanmaraş ve Hatay’da yaşanan depremlerin ardından, “Deprem Enkazının Çevreye Duyarlı Yönetimi ve Tehlikeli Atıkların Güvenli Bertarafı için Hibe Yardımı Projesi” ile enkaz malzemeleri geri dönüştürülmektedir.
Sıfır Atık Hareketi sayesinde Türkiye, uluslararası alanda çevre politikalarında lider bir konuma gelmiştir. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından oluşturulan “BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu”nun başkanlığı Emine Erdoğan’a teklif edilmiş ve Türkiye bu alanda küresel düzeyde etkili olmuştur.
Türkiye’nin sıfır atık projeleri, birçok uluslararası ödülle taçlandırılmıştır. Sıfır Atık Hareketi, çevresel sürdürülebilirliği sağlama ve ekonomik kazanımları artırma hedefiyle yola çıkmıştır. 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü, herkesi daha duyarlı ve sorumlu bir tüketim anlayışı benimsemeye davet etmektedir.
