Türkiye’nin buğday ithalatına ilişkin son 8 aylık resmi veriler, özellikle makarnalık buğdayda dikkat çeken bir artışı gözler önüne serdi. TÜİK verilerine dayanan sektör raporlarına göre, yılın ilk 8 ayında ekmeklik buğday ithalatı 3,12 milyon tona çıkarken, makarnalık buğday ithalatında ise yaklaşık 14,7 katlık rekor yükseliş yaşandı.
Açıklanan verilere göre, geçtiğimiz yılın ilk 8 ayında yalnızca 29,5 bin ton seviyesinde gerçekleşen makarnalık buğday ithalatı, bu yılın aynı döneminde 434 bin 350 tona fırladı. İthalattaki bu sıçramayla birlikte makarnalık buğdaya ödenen tutar da 8,95 milyon dolardan 125,51 milyon dolara yükseldi. Ekmeklik buğdayda da benzer bir hareketlilik gözlendi; 3,12 milyon tonluk ithalat karşılığında dışarıya ödenen fatura 788,65 milyon dolar oldu.
Üretim Açığı mı, İhracat Dengesi mi?
Dünyanın önde gelen makarna ve un ihracatçısı olan Türkiye’de ithalat rakamlarındaki bu yükseliş, “iç piyasada üretim açığı mı var?” sorusunu gündeme getirdi. Sektör temsilcileri ve uzmanlar, tablonun arkasındaki temel faktörün iç piyasa açığından ziyade Dahilde İşleme Rejimi (DİR) ve küresel fiyat makası olduğuna dikkat çekiyor.
Sistem gereği sanayiciler, ihraç edecekleri un, makarna, irmik ve bisküvi gibi işlenmiş ürünlerin hammaddesini dışarıdan temin edip işleyerek dünya pazarlarına satıyor. Dönem dönem dış piyasadaki ton başına fiyatların iç piyasaya göre daha avantajlı hale gelmesi, ihracatçı firmaların yerli ürün yerine ithal buğdaya yönelmesinde belirleyici rol oynuyor. Bu durum da doğrudan ithalat istatistiklerine tarihi artışlar olarak yansıyor.
