Nöbetçi Eczaneler
Diyarbakır Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde modern nakış makineleriyle birlikte yaklaşık 60-65 yıllık manuel makinelerin de bulunduğu bir atölye faaliyet gösteriyor. Ustalar, yeni teknolojinin sağladığı hız ve kolaylığa rağmen eski makineleri tercih etmeyi sürdürüyorlar.
Son model yapay zeka destekli nakış makineleriyle üretim yapan ustalar, aynı zamanda 60-65 yıllık manuel makineleri de işlerinde kullanmaktan vazgeçmiyorlar. Geleneksel makinelerle çalışmanın verdiği hissiyat ve alışkanlıklar, ustaları eski makinelere bağlı kılıyor. Atölyede geçmişi gelecekle birleştiren bu deneyimde, teknolojik gelişmelerin yanı sıra manuel makinelerle kurulan bağ ön plana çıkıyor. Enstitüde çalışan ustalar, yeni nesil makinelerin üretim süreçlerini kolaylaştırdığına işaret ederken, manuel makinelerin sunduğu hissiyat ve işçilik kontrolünün ayrı bir önem taşıdığını belirtiyorlar. Özellikle el emeğine dayalı geleneksel üretimlerde eski makinelerin halen değerli olduğu vurgulanıyor.
1998 yılında mezun olan ve o zamandan beri Olgunlaşma Enstitüsü’nde çalışan Leyla Kıran, kullandığı 60 yıldan fazla geçmişe sahip nakış makinesini övgüyle anlatıyor. Kıran, “Elbette, yeni makine daha pratik. Bir düğmeye basıyorsunuz ve çalışıyor. Ancak biz burada kendi emeğimizi veriyor, kendi işlerimizi üretiyoruz. Ellerimiz, ayaklarımız, gözlerimiz bu işin bir parçası. Bu makineyle bir bağ kurduk ve bu şekilde çalışmayı tercih ediyorum. İşte bu yüzden bu makineleri tercih ediyorum” ifadelerini kullanıyor.
Enstitüde usta öğretici olarak görev yapan Kadriye Kasımoğlu ise, 2016 yılından beri kullandıkları makinenin yeni olduğunu belirtiyor ve ustalaşma sürecinde olduklarını dile getiriyor. Kasımoğlu, yeni makinelerin iplerinin takılması ve kullanılması açısından kolaylık sağladığını ifade ederken, manuel makineleri tercih eden diğer çalışma arkadaşlarını da anlayışla karşılıyor. “Manuel makineler daha zor ve büyük emek ister. Onlar gerçekten çok çok emek veriyorlar. El emeği, beden gücü çok farklı. Bu, kolaylık sağlayabilir ancak eskinin yerini tutamaz. Çünkü eski makinelerdeki emek ve çaba çok farklı bir ürün ortaya çıkarıyor” şeklinde konuşuyor.