Nöbetçi Eczaneler
ERÜ Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Emrah Tıraş ve ekibinin geliştirdiği 1 tonluk dedektör sistemi, TEKNOFEST kapsamındaki Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması’nda donanım kategorisinde birinci oldu. Bu sistem, nükleer reaktörlerden yayılan antinötrinoları tespit etmek ve reaktör güvenliğini kontrol etmek amacıyla tasarlanmış olup, gelecekte Türkiye’de kurulması planlanan küçük modüler reaktörlerde de kullanılabilecek.
Doç. Dr. Tıraş, yaklaşık altı yıl önce ABD’den üniversiteye döndükten sonra Erciyes Nötrino Araştırma Grubu’nu kurduklarını açıkladı. Grup, ABD’de Fermilab’daki deneylerden CERN’deki çalışmalara kadar birçok nötrino deneyine katılmış ve yapay zekâ uygulamaları, parçacık fiziği ve nükleer teknolojiler için dedektörler geliştirme alanlarında çalışmalar yürütmüştür. Tıraş, Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması’na üç takımla katıldıklarını ve ENRG Hard takımının donanım kategorisinde birinci olduğunu belirtti.
1 tonluk dedektör sistemi, kozmik parçacıkların etkileşimlerini ve nötronları izlemek için geliştirilmiştir. Bu sistem, saf suya gadolinyum eklenmesiyle oluşturulmuş olup, nötronların yakalanması ve analiz edilmesi gibi temel amaçları bulunmaktadır. Tıraş, gadolinyumun nötron yakalama yeteneği nedeniyle tercih edildiğini ve sistemlerinin nükleer reaktörlerdeki güvenliği izlemeyi hedeflediğini belirtti.
Tıraş, sistemin Akkuyu Nükleer Güç Santrali çevresinde ve küçük modüler reaktörlerde kullanılmak üzere tasarlandığını dile getirdi. Sistemin uzaydan gelen müon parçacıklarını izleyebildiğini ve Am-Be radyoaktif kaynağından yayılan nötronları analiz edebildiğini vurguladı. Bu sistemle nükleer reaktörlerdeki nötronik etkileşimlerin takip edilmesinin sağlandığını belirtti.
Dedektör sisteminin nükleer reaktörlerdeki güvenlik sistemlerine katkı sağlayabileceğini ifade eden Tıraş, 7 gün 24 saat izlemenin önemine değindi. Bu sistem, reaktörlerdeki değişikliklerin tespit edilmesine yardımcı olabilir ve nükleer reaktörlerde güvenliği artırmak için önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Tıraş, Erciyes Üniversitesi’nin sağladığı altyapının araştırmalarını sürdürebilmelerinde büyük destek olduğunu belirtti.
Öte yandan, Nijeryalı Dr. Saleh Abubakar ve ERÜ Mühendislik Fakültesi öğrencisi Murat Akar da araştırma grubunda çalışmalarını sürdürdüklerini ve nükleer teknolojiler alanında kendilerini geliştirerek ülke için değerli projeler üretmeyi hedeflediklerini ifade ettiler.