Kastamonu, Türkiye’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olarak, akademisyenler tarafından gerçekleştirilen araştırmalar sonucunda, havalandırılmayan ahırlardaki küf ve mantarların hem hayvan verimliliğini azalttığı hem de insanlarda ve hayvanlarda hastalıklara neden olduğu belirlenmiştir.
Kastamonu Üniversitesi İhsangazi Meslek Yüksekokulu Veterinerlik Bölümü, bu bağlamda Türkiye’de bir ilki gerçekleştirerek “İhsangazi İlçesi (Kastamonu)’nde Bulunan Ahırların İçortam Havasında Potansiyel İnfeksiyon Riski Oluşturabilen Fungal Biyoçeşitliliğin Belirlenmesi” adlı bir proje geliştirmiştir. Bu proje ile ahırlarda bulunan küf ve mantarların olumsuz etkileri incelenmiştir.
Projenin yürütücülerinden Dr. Gülay Giray ve Veteriner Hekim Abdullah Şimşek, İhsangazi ilçesindeki 10 ahırdan bir yıl süreyle 15 günde bir örnek toplayarak analizlerini laboratuvar ortamında gerçekleştirmiştir. Araştırma sonucunda, toplamda 72 tür ve 18 cins mantar tespit edilmiştir. Bu mantar türlerinin çoğunun, insan ve hayvan sağlığı açısından tehlike oluşturduğu anlaşılmıştır.
Araştırma ayrıca, ahırların ve hayvanların beslendiği alanların kış mevsiminde yeterince havalandırılmaması durumunun, hem hayvan verimliliğini düşürdüğü hem de hastalıkların artışına yol açtığı sonucunu ortaya koymuştur.
Abdullah Şimşek, konuyla ilgili olarak, “Hayvan sağlığı taramaları ve hastalık teşhisleri için çalışan veteriner hekimler, ahırlara girdiklerinde hem hayvanlar hem de kendileri için 1. derece risk altındadır. Kış aylarında, rutubetli ve havasız ortamlarda bulaşma olasılığı artmaktadır. Genç hayvanlarda bu vakalar daha sık görülebilir.” şeklinde bilgi vermiştir. Ayrıca, Türkiye’de veteriner hekimlerin sağlık çalışanı olarak tanınmamasının, mesleğin zorluklarına işaret ettiğini belirtmiştir.
Şimşek, hayvanların soğuk havalarda üşümeyeceklerini vurgulayarak, “Hayvanlar, uygun bakım ile eksi 40 derecede bile sağlıklı bir şekilde yetiştirilebilirler. Ancak, temiz havanın eksikliği, solunum ve sindirim sorunlarına neden olmaktadır.” ifadesini kullanmıştır.
Proje, hem hayvan sağlığını koruma hem de halk sağlığını gözetme amacı taşımaktadır. Dr. Gülay Giray, araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken, “Havada bulunan mikroorganizmaların çeşitliliği ve yoğunluğu, hayvanlar ve çalışanlar için çeşitli enfeksiyon riskleri oluşturabilir. Bu nedenle, hayvan işletmelerinin ortam havasının kontrolü büyük bir önem taşımaktadır.” şeklinde açıklama yapmıştır.
Projeyle birlikte, ahırlardaki iç hava kalitesinin artırılması hedeflenmektedir. Araştırma sonuçlarının, Kastamonu ve Türkiye genelinde hayvancılık uygulamalarına olumlu katkı sağlaması beklenmektedir.
