Nöbetçi Eczaneler
ABD ordusu, kimyasal silah bulunduğu iddiasıyla işgal ettiği Irak’tan 23 yıl sonra geri çekildi. Bu süre zarfında yaşanan işgal, ülkede isyanları, terör faaliyetlerini ve iç savaşı tetikledi. Sadece doğrudan çatışmalarda en az 200 bin sivilin hayatını kaybettiği biliniyor.
Irak’taki ABD işgali 23 yıl sonra sona erdi ve ABD ordusu, kimyasal silahların varlığı iddiasıyla işgal ettiği Irak’tan geri çekildi. Bu süreçte binlerce çocuk da dahil olmak üzere en az 200 bin sivil çatışmalar sonucu hayatını kaybetti. Iraq Body Count (IBC) adlı bağımsız sivil toplum araştırma projesi, 2003’ten bu yana Irak’ta doğrudan şiddet sonucu en az 200 bin sivilin öldüğünü belgeledi. Medya haberleri, hastane ve morg kayıtları ile STK verilerini inceleyerek şiddet kaynaklı ölümleri kayıt altına alan kuruluş, işgal sonucu yaşamlarını yitiren sivil sayısının 200 bini aştığını belirtti. Muharip güçler de dikkate alındığında ölü sayısının yaklaşık 300 bini bulabileceği tahmin ediliyor.
Brown Üniversitesi tarafından 2023 yılında yapılan “Savaşın Maliyetleri” çalışması ise, Mart 2003 ile Mart 2023 arasında doğrudan savaş nedeniyle 186 bin 694 ila 210 bin 38 sivilin Irak’ta hayatını kaybettiğini gösterdi. Bu rakamlara Iraklı güvenlik güçleri ve savaşçılar da eklendiğinde, doğrudan ölümlerin toplamının 280 bin ila 315 bin arasında olduğu hesaplandı.
İngiliz araştırma şirketi olan Opinion Research Business’e göre, 2008’de yayınlanan bir araştırmada ilk dört buçuk yıl içerisinde yaklaşık 1,03 milyon Iraklının yaşamını yitirdiği belirtildi. Ülkede yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen verilere dayanılarak yapılan hesaplamalarda, çatışmalar nedeniyle en az bir kişinin yaşamını yitirdiği hanelerin yüzde 20’sinin bulunduğu ve ülkedeki hane sayısının 4,05 milyon olduğu dikkate alındığında, yaklaşık 1,03 milyon ölü tahmin edildi.
Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2003’teki işgal ve 2004-2007 dönemi dışında, 2008 ila 2022 yılları arasında sadece Irak’ta 3 binden fazla çocuğun hayatını kaybettiği ve 5 binden fazlasının da yaralandığı belirtildi. Ancak bu rakamlar, sadece şiddet sonucu meydana gelen ve kayıtlara geçirilebilen ölümleri yansıttığı için gerçek tabloyu tam olarak yansıtmayabilir.
Sağlık sistemi, altyapı, gıda güvenliği ve yaşam koşulları üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, ABD’nin Irak savaşının insan hayatı üzerindeki etkisinin çok daha büyük olduğu tahmin ediliyor. Brown Üniversitesi araştırmacıları, dolaylı ölümlerin, doğrudan ölümlerin iki ila dört katına kadar ulaşmış olabileceğini belirtiyor.