Nöbetçi Eczaneler
Süresiz nafaka kalktı mı? Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanma sonrası yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” istenebilmesine imkân veren hükmü iptal etti. Karar Resmî Gazete’de yayımlandı ancak hemen uygulanmaya başlamayacak. İptal hükmü yayımdan 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre içerisinde mevcut düzenleme uygulanmaya devam edecek ve TBMM’nin yeni yasal çerçeveyi oluşturması bekleniyor.
Kararla birlikte kamuoyunda uzun süredir tartışılan süresiz nafaka konusunda önemli bir değişikliğin önü açıldı. Ancak karar, nafakanın tamamen kaldırıldığı veya bundan sonra hiçbir koşulda ömür boyu nafaka verilemeyeceği anlamına gelmiyor.
Süresiz Nafaka Düzenlemesi İptal Edildi
AYM, Türk Medeni Kanunu’nun yoksulluk nafakasını düzenleyen 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Kararın temelinde, nafaka süresinin herhangi bir ölçüt dikkate alınmadan kategorik biçimde süresiz öngörülmesinin taraflar arasındaki menfaat dengesini bozabileceği değerlendirmesi bulunuyor.
İptal kararı oy çokluğuyla alınırken, kararın yürürlüğünün 9 ay ertelenmesi oybirliğiyle kararlaştırıldı. Böylece yeni bir yasal düzenleme yapılabilmesi için yasama organına süre tanındı.
Nafaka Tamamen Kaldırıldı mı?
Hayır. AYM nafakayı kaldırmadı.
Karar yalnızca Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde bulunan “süresiz olarak” ifadesine yönelik. Dolayısıyla “Boşanan eş artık nafaka alamayacak” şeklindeki yorumlar doğru değil.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel de AYM kararının “nafaka tamamen ortadan kaldırıldı” veya “bütün nafaka türleri sona eriyor” şeklinde yorumlanamayacağını belirtti.
Yeni Sistemde Nafaka Kaç Yıl Ödenecek?
Şu anda “2 yıl evli kalana 2 yıl, 5 yıl evli kalana 5 yıl nafaka” gibi kesinleşmiş bir süre formülü bulunmuyor.
AYM kararında, yeni düzenlemede nafaka süresi belirlenirken evliliğin süresi, tarafların yaşı, eğitim ve sağlık durumları ile ekonomik ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayabilme kapasiteleri gibi ölçütlerin dikkate alınabileceği belirtiliyor.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Yüksel de üzerinde çalışılan modellerden birinde yoksulluk nafakasının evlilik süresiyle bağlantılı olarak belirlenmesinin değerlendirildiğini açıklamıştı.
Dolayısıyla bu aşamada yeni nafaka sisteminin kesin sürelerini yazmak yerine, Meclis tarafından yapılacak düzenlemeyi beklemek gerekiyor.
Ömür Boyu Nafaka Tamamen Bitiyor mu?
Kararın dikkat çeken noktalarından biri de bu.
Süresiz nafakanın mevcut otomatik hukuki çerçevesinin kaldırılması, hiçbir durumda yaşam boyu nafakaya karar verilemeyeceği anlamına gelmiyor.
AYM kararında; yaş, sağlık durumu, çalışma imkânları ve kişinin ekonomik ihtiyaçlarını karşılayabilme kapasitesi gibi şartlar dikkate alınarak bazı durumlarda nafakanın daha uzun süre devam etmesine, hatta yaşam boyunca nafakaya hükmedilmesine imkân tanıyan bir sistem kurulabileceği değerlendiriliyor.
Yani yeni dönemde esas değişiklik, sürenin hiçbir ölçüt olmadan baştan “süresiz” olarak öngörülmesi noktasında yaşanacak.
Çocuk Nafakası da Kalktı mı?
Hayır. Çocuklar için ödenen iştirak nafakası bu kararın konusu değil.
AYM’nin incelediği hüküm, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe ilişkin yoksulluk nafakasını düzenleyen Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresi.
Dolayısıyla kararın iştirak nafakası dahil bütün nafaka türlerini kaldırdığı şeklinde değerlendirilmemesi gerekiyor.
Süresiz Nafaka Ne Zaman Kalkacak?
Yeni durum hemen yürürlüğe girmiyor.
AYM, hukuki boşluk oluşmaması amacıyla iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.
Bu süre içerisinde mevcut yoksulluk nafakası düzenlemesi uygulanmaya devam edecek. TBMM’nin ise yürürlük tarihinden önce yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.
Bu ayrıntı önemli. Bu nedenle haberde “Bugünden itibaren süresiz nafaka bitti” ifadesinin kullanılması hukuken yanıltıcı olur.
AYM Süresiz Nafakayı Neden İptal Etti?
AYM değerlendirmesinde, yoksulluk nafakasının amacının boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafı korumak olduğunu göz önünde bulundururken, sürenin hiçbir ölçüt aranmadan belirsiz şekilde belirlenmesinin nafaka yükümlüsü açısından ağır bir yük oluşturabileceğine dikkat çekti.
Yeni düzenlemede bu nedenle tarafların somut koşullarının daha fazla dikkate alınacağı bir modelin oluşturulması gündemde.
Mevcut Nafakalar Ne Olacak?
Kararın 9 ay sonra yürürlüğe girecek olması nedeniyle mevcut sistem şimdilik devam ediyor.
Daha önce bağlanmış nafakaların yeni sistemden nasıl etkileneceği konusunda ise yapılacak yasal düzenlemenin ayrıntıları önem taşıyacak. Bu nedenle henüz çıkmamış bir kanuna dayanarak “mevcut bütün süresiz nafakalar otomatik olarak sona erecek” demek doğru değil.
Süresiz Nafaka Kararı Hakkında Merak Edilenler
Süresiz nafaka kaldırıldı mı?
AYM, yoksulluk nafakasına ilişkin “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Ancak karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Nafaka tamamen kalktı mı?
Hayır. Yoksulluk nafakası tamamen kaldırılmadı. İptal edilen bölüm, nafakanın “süresiz olarak” istenmesine ilişkin ifade.
Nafaka artık kaç yıl ödenecek?
Henüz kesin bir yıl sınırı belirlenmedi. Yeni yasal düzenlemenin TBMM tarafından oluşturulması gerekiyor.
Çocuk nafakası kalktı mı?
Hayır. İştirak nafakası kararın kapsamında değil. AYM’nin kararı TMK’nın yoksulluk nafakasını düzenleyen 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresiyle ilgili.
Ömür boyu nafaka tamamen yasaklanacak mı?
Hayır. AYM’nin değerlendirmesi, özel koşullarda daha uzun süreli veya yaşam boyunca nafakaya imkân verecek bir sistem kurulmasını dışlamıyor.