Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) akademisyenlerinin imzasını taşıyan bir akademik çalışma, Türkiye’nin stratejik kaynaklarından olan bor madeni için araştırma altyapısının planlanmasında kullanılmak üzere yeni bir karar destek modeli geliştirdi. BAÜN Savaştepe Meslek Yüksekokulu’ndan Doç. Dr. Gülşah Çelik Gül ve Balıkesir Meslek Yüksekokulu’ndan Öğr. Gör. Metin Gül tarafından hazırlanan çalışma, “From resource to innovation: A decision framework for sustainable boron research infrastructure” adıyla uluslararası “Materials & Design” dergisinin en üst sıralarında yer alan Q1 kategorisinde yayımlandı.
Doç. Dr. Gülşah Çelik Gül, Bor araştırmalarında veri temelli karar destek modelinin sürdürülebilir ekosisteme katkı sağladığını belirtti. Çalışmanın amacının, bilimsel çalışmaların bor madeni üzerinde daha etkin ve sürdürülebilir şekilde yürütülmesine yardımcı olmak olduğunu ifade etti. Geliştirilen modelin, sürdürülebilir bir araştırma ekosistemi oluşturmak için kapsamlı bir karar destek yapısı sunduğunu vurguladı.
Araştırmacılar, Türkiye’deki bor madeni yataklarının bulunduğu bölgelerde yer alan dört üniversitenin bor araştırmaları performansını belirlemek amacıyla detaylı bir analiz yaptıklarını açıkladı. Bu kapsamda, akademik kapasite, araştırma altyapısı, sanayi ile iş birliği, ulaşım, lojistik erişilebilirliği ve çevresel faktörler gibi toplam 18 alt kriter ile 4 ana kriterin değerlendirildiğini belirttiler. Elde edilen veriler, Entropi, Bulanık AHP ve hibrit ağırlıklandırma yaklaşımlarıyla analiz edilmiş ve Topsıs, Vıkor, Moora, Copras ve Waspas yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir.
Araştırmacılar, geliştirdikleri karar çerçevesinin farklı yöntem ve ağırlıklandırma senaryoları arasında yüksek düzeyde uyum sağlayan, istikrarlı ve güvenilir sonuçlar ortaya koyduğunu belirtti. Balıkesir Üniversitesi’nin tüm değerlendirme senaryolarında en uygun alternatif olarak belirlendiği ve diğer üniversitelerin sırasıyla Uludağ Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi ve Dumlupınar Üniversitesi olarak listelendiği ifade edildi. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların yüksek güvenilirliğe sahip olduğunu ve Balıkesir’in bor rezervlerine yakınlığı, akademik altyapısı ve sanayi ile etkileşim potansiyeli gibi avantajlarını yansıttığını belirtti.
Bu çalışma, Türkiye’nin bor kaynaklarını daha değerli ürünlere dönüştürme hedefine yönelik olarak araştırma altyapılarının planlanmasında bilimsel, şeffaf ve veri odaklı yaklaşımlarına katkıda bulunmaktadır. Araştırmacılar, geliştirilen modelin sadece bor alanında değil, farklı stratejik sektörlerde araştırma ve inovasyon altyapılarının planlanmasında da kullanılabilecek nitelikte olduğunu ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri için önemli bir referans olduğunu belirtmişlerdir.
